Scoring BIK – czym jest i jak go sprawdzić?

Scoring Biura Informacji Kredytowej (BIK) to jeden z kluczowych elementów branych pod uwagę przez banki przy ocenie naszej zdolności kredytowej. To właśnie w BIK banki sprawdzają ilość posiadanych zobowiązań czy opóźnienia w ich spłacie. Dobrze jest sprawdzić swoją historię BIK zanim złożymy wniosek o kredyt hipoteczny. W dzisiejszym wpisie o tym, jak zrobić to za darmo.

Z tego wpisu dowiesz się:
• Czym jest Biuro Informacji Kredytowej oraz scoring BIK?
• Od czego zależy ocena punktowa BIK?
• Ile punktów trzeba mieć, by dostać kredyt hipoteczny?
• Jak za darmo sprawdzić swój scoring BIK?
• Czy brak historii w BIK przekreśla szanse na kredyt hipoteczny?

Czym jest BIK?

Biuro Informacji Kredytowej to powołana przez banki instytucja, które gromadzi dane kredytowe polskich konsumentów. Banki będące uczestnikami BIK wysyłają do niego dane na temat wszystkich kredytów i pożyczek, których udzielają a w zamian uzyskują dostęp do informacji udostępnianych przez wszystkich pozostałych członków systemu. Dzięki tej wymianie kredytodawcy uzyskują dużo pełniejszy obraz osób wnioskujących o kredyt.

Czym jest scoring BIK?

Scoring, czy po polsku ocena punktowa BIK to szacunek ryzyka, jakie wiąże się z udzieleniem kredytu danemu kredytobiorcy. BIK ocenia kredytobiorców na skali od 0 do 100 punktów, przy czym im wyższa ocena, tym większe prawdopodobieństwo spłaty kredytu wraz z odsetkami w terminie.

Od czego zależy scoring BIK?

Jak zatem wyliczana jest ocena punktowa? Niestety, nie da się udzielić precyzyjnej odpowiedzi na to pytanie. BIK, co zrozumiałe, nie dzieli się swoją metodologią badania wiarygodności kredytowej.

Wśród ekspertów i kredytobiorców istnieje wiele teorii na temat tego co i jak wpływa na nasz scoring. Nie są to jednak informacje w żaden sposób potwierdzone. Trzymając się oficjalnych informacji dostępnych na stronie BIK, można z pewnością stwierdzić, że na ocenę punktową wpływ mają takie czynniki jak:

• Terminowość spłaty kredytów

Jest to najważniejszy czynnik. Aktualne i historyczne opóźnienia w spłacie mogą obniżyć ocenę. Liczy się ilość dni opóźnienia jak i wysokość kwoty zadłużenia.

• Korzystanie z kart kredytowych / limitów kredytowych / kredytów konsumpcyjnych

Korzystanie z tych produktów z umiarem, połączone z terminowością spłat podnosi ocenę. Z kolei ich duża ilość może wskazywać na potencjalne problemu z płynnością. Negatywnie na ocenę wpłynie także zaciągnięcie wielu nowych kredytów w krótkim czasie.

• Wnioskowanie o produkty kredytowe

Tutaj BIK sprawdza nasze wnioski kredytowe w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. Ich obecność, szczególnie w większych ilościach, może sugerować brak wiarygodności kredytowej i przełoży się na obniżenie scoringu.

Czy zatem wnioskowanie o kredyt hipoteczny do kilku banków jednocześnie które wam polecamy jest błędem? Nie. BIK stosuje tutaj wyjątek i wnioski o ten sam rodzaj kredytu złożone w przeciągu 14 dni potraktuje jako jeden wniosek.

• Doświadczenie w spłacie kredytów

Długa historia terminowych spłat kredytów z reguły oznacza wyższą ocenę punktową.

Jaką ocenę punktową BIK muszę mieć by otrzymać kredyt hipoteczny?

I na to pytanie nie ma prostej odpowiedzi. Ocena punktowa BIK jest tylko jednym z elementów branych pod uwagę przy sprawdzaniu zdolności kredytowej (o pozostałych czynnikach pisałem tutaj). Każdy bank posiada własną politykę kredytową, z większą lub mniejszą tolerancją podchodząc do niskich wartości scoringu, dlatego nie da się jednoznacznie stwierdzić jaka wartość da nam kredyt, a jaka nas zdyskwalifikuje.

Po co zatem sprawdzać swój BIK? Warto to zrobić z co najmniej trzech powodów.

Po pierwsze, doświadczony ekspert kredytowy, posiadając komplet naszych danych, będzie w stanie określić czego możemy się spodziewać po decyzji banku. Wiedza tego typu nie pochodzi z oficjalnych źródeł a z doświadczenia zawodowego pośrednika, dlatego nie należy jej brać za pewnik. W końcu od każdej reguły istnieje wyjątek. Nie mniej, warto zasięgnąć opinii eksperta, by zorientować się na czym stoimy.

Po drugie, choć nie znamy dokładnej wartości BIK, która umożliwi nam wzięcie kredytu, wiemy, że zaległości w spłacie, szczególnie dłuższe niż 60 dni, znacznie obniżają ocenę. Warto zweryfikować czy takie zaległości nam się zdarzały już na samym początku procesu, jeszcze zanim zrobi to bank. Wtedy, w niektórych przypadkach, gdy mamy do czynienia za starym i już spłaconym zobowiązaniem sytuację da się naprawić.

Po trzecie zawsze istnieje niewielka szansa, że posiadamy zobowiązanie, o istnienie którego nawet nie wiemy. Stara ratka 0%, odroczona płatność, o której zapomnieliśmy czy przelew, który nie dotarł tam gdzie trzeba to te łagodne przykłady. Z przykrością muszę jednak napisać, że w naszym kraju wciąż istnieje ryzyko, że ktoś kiedyś zaciągnął zobowiązanie na nasze dane a my nawet o tym nie wiemy. Choć takie sytuacje zdarzają się niezwykle rzadko, ich wpływ na nasze życie może być gigantyczny, dlatego warto co jakiś czas sprawdzać swój BIK.

Jak sprawdzić swój scoring BIK?

Przejdźmy zatem do sedna – jak sprawdzić swój scoring? Taką możliwość ma każdy z nas, ponieważ BIK swoją ofertę kieruje nie tylko do banków ale także do konsumentów. Na stronie biura z łatwością można zamówić raport, który kosztuje kilkadziesiąt złotych i zawiera:

• ocenę punktową
• pełną historię kredytową
• informacje o opóźnieniach w płatnościach
• dane o zakupach z odroczoną płatnością (BNPL)
• informacje o korzystaniu z wakacji kredytowych

Przykładowy raport można zobaczyć tutaj.

Jak sprawadzić swoją historię kredytową w BIK za darmo?

Niewiele osób zdaje sobie jednak sprawę, że podobny zestaw informacji można uzyskać z BIK zupełnie za darmo, jeśli tylko jesteśmy skłonni nieco na niego poczekać. Jak to zrobić?

Raz na 6 miesięcy, każdy z nas może złożyć do BIK prośbę o tzw. kopię danych. Kopia danych zawiera podstawowe informacje takie jak:

• dane instytucji, które przekazały informacje na nasz temat do BIK
• wykaz zapytań instytucji finansowych
• dane nt. naszych zobowiązań (w tym informacje o saldach i opóźnieniach)

By otrzymać kopię danych należy najpierw założyć konto na oficjalnym portalu bik.pl. Po zalogowaniu się należy wybrać swój profil główny (kliknij w obrazki by je powiększyć):

Następnie przejść do zakładki kontakt klikając ikonę koperty w prawym górnym rogu:

Jako temat wiadomości wybrać 'Prawa wynikające z RODO’ a w treści wpisać:

Proszę o udostępnienie Kopii Danych oraz Doszczegółowienia do Kopii Danych na podstawie art. 15 RODO.

Na odpowiedź BIK ma 30 dni, więc warto uzbroić się w cierpliwość. Gdy kopia danych będzie już gotowa znajdziemy ją klikając w ikonę koła zębatego, w zakładce pliki:

Czy dane z BIK można usunąć?

Co jeśli historia kredytowa pozostawia nieco do życzenia? Czy da się ją jakoś usunąć lub poprawić? Jak już wspomniałem wcześniej, jest o możliwe, jednakże tylko wtedy gdy:

• informacje o przebiegu spłaty zobowiązań są nieprawidłowe lub nieaktualne

Bankom zdarzają się opóźnienia w raportowaniu do BIK, dlatego warto sprawdzać to regularnie, a szczególnie przed staraniem się o kredyt.

• mieliśmy opóźnienia w spłacie zobowiązania do 60 dni

W takiej sytuacji po całkowitej spłacie takiego zobowiązania można cofnąć zgodę na dalsze przetwarzanie danych, co poskutkuje usunięciem danych z BIK

• mieliśmy opóźnienia w spłacie zobowiązania powyżej 60 dni

Tutaj jest już nieco gorzej. BIK może przetwarzać te dane bez naszej zgody przez 5 lat od spłaty zobowiązania. Po tym czasie możemy domagać się jego usunięcia.

Czy brak historii w BIK uniemożliwia dostanie kredytu hipotecznego?

Na koniec, odpowiedzmy sobie jeszcze na to popularne pytanie. Dla wielu osób kredyt hipoteczny to pierwsze poważne zobowiązanie finansowe w życiu. Powstaje pytanie, czy brak historii kredytowej wyklucza możliwość uzyskania kredytu hipotecznego?

Na szczęście nie. Brak historii nie jest czynnikiem wykluczającym. Banki wciąż mogą ocenić naszą wiarygodność kredytową na podstawie innych czynników takich jak wysokość naszych zarobków w stosunku do przyszłej raty czy dane z wyciągów. W praktyce, scoring BIK liczy się bardziej przy kredytach gotówkowych, szczególnie na wysokie kwoty, podczas gdy przy hipotekach, banki przychylniej patrzą na brak historii kredytowej.

Podsumowanie

Scoring BIK to szacunek ryzyka, jakie wiąże się z udzieleniem kredytu danemu kredytobiorcy. Im wyższa punktacja, tym większe szanse na uzyskanie finansowania.

Choć nie ma jednej minimalnej liczby punktów gwarantującej kredyt hipoteczny, warto wcześniej sprawdzić swój raport BIK — pozwala to wykryć ewentualne zaległości lub nieznane zobowiązania. Co ważne, możesz zrobić to całkowicie za darmo, korzystając z tzw. kopii danych udostępnianej przez BIK raz na 6 miesięcy. Pamiętaj też, że brak historii kredytowej nie przekreśla szans na kredyt hipoteczny.